29..
Mikołaj Sienicki szybko (ok. 1553) stał się jednym z przedstawicieli i czołowych przywódców antymagnackiego reformatorskiego ruchu średniej szlachty (ruchu egzekucyjnego). Zwalczał rozdawnictwo dóbr królewskich i dzierżawienie tych dóbr. Wraz z innymi członkami ruchu egzekucyjnego dążył do zwrotu dóbr królewskich znajdujących się w rękach prywatnych. Ponieważ nie wiedziano dokładnie, jakie są to dobra, należało najpierw przeprowadzić ogólną lustrację dóbr. Spotkało się to z oporem króla i możnowładców. Reprezentujący średnią szlachtę członkowie ruchu egzekucyjnego z Sienickim na czele zagrozili niepłaceniem podatków, a później również składaniem listów, w których zrzekano się władztwa nad dobrami. Wobec oporu króla te działania nie przyniosły rezultatów.
Był zwolennikiem reformy instytucji Rzeczypospolitej. Krytykował bezczynność i niemoc organów państwowych (starostów, wojewodów, sądów). Pisał, że „[w] Polszcze wojewoda nie wojewodą, starosta nie starostą, z powinności swej nie czynią dość. Za czym nierząd, swawola i upadek nadchodzi”, a możni traktują urzędy państwowe jak synekury, a nie wymagającą pełnego poświęcenia służbę. . Wskazywał na konieczność powołania nowych urzędów (instygatorów), w których kompetencjach leżałoby stosowanie i egzekwowanie prawa.