Natomiast rodzaj kolczatka Tachyglossus zawiera pojedynczy współczesny gatunek, kolczatkę australijską.
Do rodziny należą dwa występujące współcześnie rodzaje: Tachyglossus – kolczatka – jedynym przedstawicielem jest Tachyglossus aculeatus – kolczatka australijska Zaglossus – prakolczatka
Opisano również rodzaje wymarłe: Megalibgwilia Murrayglossus – jedynym przedstawicielem był Murrayglossus hacketti
Tryb życia thumb|left|Prakolczatka nowogwinejska Kolczatkowate wiodą długie, powolne życie. Żywią się dietą niezbyt bogatą w energię. Dlatego też i poruszają się wolno. Żyją samotnie, pomimo czego dysponują w miarę dużym mózgiem, porównywalnym wielkością z mózgami mięsożerców. Kroczą powoli w unikatowy dla siebie przypominający toczenie się sposób. Ich kończyny ustawione są bardziej na boki niż u większości ssaków, podobnie jak w przypadku gadów. Tryb życia wiodą skryty, rzadko można wypatrzeć je na drogach czy otwartych pastwiskach. Większość czasu spędzają raczej w gęstej roślinności. Prakolczatki bardziej niż kolczatki aktywne są nocą, kiedy też mniej narażone są na aktywność ludzi. Poza reprodukcją nie nawiązują istotnych relacji społecznych. Komunikacja bazuje głównie na węchu. Aparat węchowy przypomina ten spotykany u wyspecjalizowanych ssaków żyworodnych, co zauważyli już wcześni badacze.