thumb|240px|Insula w Ostii z zachowanym parterem i częścią nadbudowy thumb|240px|Rekonstrukcja insuli w Ostii Insula (łac. īnsŭlă – dosł. „wyspa”; lm. insulae) – w starożytnym Rzymie miejski wielopiętrowy dom czynszowy albo zespół mieszkaniowy o zwartej zabudowie, przeznaczony dla uboższej ludnościSłownik kultury antycznej pod red. L. Winniczuk. Warszawa: WP, 1988, s. 205. W znaczeniu bloku (kwartału) mieszkalnego zawartego pomiędzy dwiema ulicami decumani minores i dwiema cardini minores (Jean-Claude Fredouille: Słownik cywilizacji rzymskiej. Katowice: „Książnica”, 2006, s. 119). Od łacińskiej (rzymskiej) insula pochodzi włoskie isolato, oznaczające kwartał, grupę oddzielnych domów (Alberto Angela: Jeden dzień w starożytnym Rzymie. Życie powszednie, sekrety, ciekawostki. Warszawa: Czytelnik, 2018, s. 65)., odpowiednik nowożytnych kamienic i dzisiejszych bloków mieszkalnych.