W celach zarobkowych daje symultany w grze „na ślepo", a również udziela lekcji gryBill Price: Historia szachów w 50 ruchach... 2021, s. 119.. W styczniu 1863 pokonuje dwudziestoletniego J. H. Blackburne`a. W roku 1866 dochodzi w Londynie do meczu z Anderssenem, uważanym wówczas za najsilniejszego szachistę świata. Mecz kończy się zwycięstwem Steinitza: + 8, – 6 (bez remisów!)Krzysztof Pytel: Wilhelm Steinitz... 1990, s. 7.. W roku 1872 wygrywa w Londynie w meczu z Zukertortem + 7 –1 = 4Krzysztof Pytel: Wilhelm Steinitz... 1990, s. 10..
W latach 1873–1882 prawie całkowicie wycofał się życia szachowego, rozgrywając w tym czasie tylko jeden mecz z Josephem Henrym BlackburnemW. Litmanowicz, J. Giżycki, „Szachy od A do Z, 1987, s. 1150..
W dniach 11 stycznia – 29 marca 1886 roku w trzech miastach: w Nowym Jorku, St. Louis i Nowym Orleanie odbył się oficjalny mecz o tytuł pierwszego mistrza świata: Steinitz – Zukertort, zakończony zwycięstwem Steinitza 12,5 : 7,5 pktKrzysztof Pytel: Wilhelm Steinitz ... 1990, s. 16 n.Bill Price: Historia szachów w 50 ruchach... 2021, s. 124 nn..
Steinitz był mistrzem świata od 1886 do 1894 roku. W tym czasie obronił tytuł w czterech oficjalnych meczach przeciwko Zukertortowi, Czigorinowi (dwukrotnie) i Gunsbergowi.