Ząbkowice (Ząbkowice Będzińskie) – dzielnica Dąbrowy Górniczej (w granicach miasta od 1 lutego 1977), położona 8 km na północny wschód od centrum miasta, nad Trzebyczką, przy starym szlaku handlowym Olkusz-Siewierz. W latach 1962–1975 samodzielne miasto, od 1973 – siedziba gminy wiejskiej Ząbkowice.
Rys historyczny W XIII wieku na terenie Ząbkowic istniały opustoszałe kopalnie rudy ołowianej.
Miejscowość funkcjonowała na początku pod nazwą „Bienie”. Wymienia ją Jan Długosz w Liber beneficiorum dioecesis Cracoviensis („Księga uposażeń diecezji krakowskiej”) jako Zombkowicze. Nazwa pochodzi od nazwy osobowej Ząbek.
W 1581 w miejscowości było 6 łanów kmiecych, 2 zagrodników z rolą, 3 zagrodników bez roli, 1 komornik, 1 łan sołtysi. W połowie XVI w. zaczęło rozwijać się górnictwo, wypalano też wapno (ślady kopalni koło góry Bienia między Ząbkowicami a Tucznawą).
W 1601 roku Sebastian Nieszkowski uruchomił tu warzelnie piwa, ta jednak działała krótko ze względu na protesty mieszczan sławkowskich.
W roku 1725 z inicjatywy Konstantego Szaniawskiego herbu Junosza uruchomiono w Ząbkowicach hutę żelaza z wielkim piecem.
W wyniku III rozbioru Polski - Ząbkowice weszły w skład prowincji Neuschlesien (Nowy Śląsk) i znalazły się granicach powiatu siewierskiego.