W 1954 utworzono gromadę Ząbkowice, która 1 stycznia 1956 uzyskała status samodzielnego osiedla typu miejskiego, a 25 sierpnia 1962 prawa miejskie. 30 czerwca 1963 rozporządzeniem Rady Ministrów z 22 maja 1963 wyłączono z granic miasta jezioro Pogoria wraz z otaczającymi terenami leśnymi o łącznej powierzchni 161,20 ha i włączono do miasta Dąbrowa Górnicza.
thumb|Ruiny Huty Szkła Artystycznego Ząbkowice jako samodzielne miasto dobrze rozwijało się w oparciu o Hutę Szkła Okiennego, Hutę Szkła Gospodarczego, Zakłady Tworzyw Sztucznych „Erg” oraz węzeł kolejowy PKP. W tym okresie funkcjonowało Technikum Chemiczne, przystąpiono także do budowy Technikum Budowlanego. Powstał Dom Kultury i rozbudowano miejscowy klub Unia Ząbkowice.
Ze względu na przynależność do powiatu będzińskiego, Ząbkowice zaczęto nazywać potocznie Ząbkowicami Będzińskimi (stacja kolejowa o takiej nazwie) w odróżnieniu od Ząbkowic Śląskich.
27 maja 1975 do Ząbkowic włączono obszar gmin wiejskich: Ząbkowice, Wojkowice Kościelne oraz Łosień