thumb|Mikołaj Radziwiłł Czarny otrzymuje od cesarza tytuł książęcy thumb|Biblia brzeska, 1563 mały|Szyszak według tradycji należący do Mikołaja Radziwiłła, ze zbiorów Zbrojowni na Zamku Królewskim na Wawelu thumb|Medal Mikołaja Radziwiłła Czarnego thumb|Pogrzeb Mikołaja Radziwiłła w 2009 r. Mikołaj Krzysztof Radziwiłł zw. Czarnym herbu Trąby (ur. 4 lutego 1515 w Nieświeżu, zm. 28 lub 29 maja 1565 w Łukiszkach) – szlachcic polsko-litewski, książę Rzeszy, w 1556–1562 iure uxoris hrabia szydłowiecki, w 1544–1565 marszałek wielki litewski, w 1550–1565 kanclerz wielki litewski, w 1551–1565 wojewoda wileński. Wprowadził i umocnił na Litwie kalwinizm, który propagował także w Koronie, pod koniec życia poparł jednak braci polskich. Stworzył potęgę rodu Radziwiłłów.
Życiorys Urodził się jako syn Jana zw. Brodatym (1474–1522), kasztelana trockiego, i jego trzeciej żony Anny z Kiszków herbu Dąbrowa. Otrzymał wszechstronne wykształcenie, studiował w Wittenberdze, następnie przebywał na dworze królewskim w Krakowie, gdzie poznał przyszłego króla Zygmunta II Augusta.