Ma delikatniejszą sylwetkę i mniejszy rozmiar niż wróbel. Ptaki w szacie juwenalnej z wierzchu brązowe, ciemno nakrapiane, a od spodu beżowe z kreskowaniem. Dopiero w czerwcu–wrześniu zaczynają u nich pojawiać się rdzawe pióra. Od juv. pleszki odróżnić je można po jasnych nogach (u pleszki są ciemne). Ptaki w 1. roku swojego życia są ubarwione tak samo jak dorosłe, ale niektóre osobniki mają jasne plamki u nasady dużych pokryw skrzydłowych.
Dzięki rdzawej barwie czoła, boków głowy, piersi i jednolicie brązowym sterówkom dorosłe rudziki są stosunkowo łatwe do rozpoznania w terenie (najbardziej podobna do rudzika jest muchołówka mała, która ma szarą głowę i mniej czerwonego na gardle). W terenie rozpoznawanie płci jest niemożliwe, bowiem nie ma różnic w ubarwieniu. Ornitolodzy wiosną rozpoznają trzymaną w ręku samicę po plamie lęgowej na spodzie ciała, a samca po wystającej kloace. Natomiast młode ptaki poniżej pierwszego roku życia rozróżnia się po żółtych plamkach widocznych na końcach skrzydeł, których nie mają osobniki dorosłe. Te cechy również widoczne są tylko z bliska. Poza tym dzioby starszych rudzików są szare od wewnątrz, a u młodych wnętrze jest żółtawe.