Istnieli jednak ludzie szanowani za wiedzę o przyrodzie (wokół której skoncentrowane były baskijskie wierzenia) i życiową mądrość, co miało ich czynić bliższymi światu nadprzyrodzonemu; określano ich mianem istot mitycznych, basajaunów. Nie byli to jednak kapłani, a raczej wróżbici i magowie. Rolę świątyni z kolei do pewnego stopnia odgrywał każdy dom (bask. etxe lub etxea), w pobliżu którego zazwyczaj wydzielano też kawałek ziemi na mały cmentarz rodzinny.
Słońce thumb|Słońce zachodzące nad morzem W języku baskijskim słońce nosiło różne nazwy, w zależności od regionu: Euzkibegi, Eguski, Eguzki, Eguzku, Eki, Ekhi, Iki (ostatnie trzy uważane za uproszczenia słowa eguzki). Nie jest znane dokładne pochodzenie, ani znaczenie tych nazw; dla samego słowa Eguzki językoznawcy podają znaczenia m.in. „ten, który robi dzień”, „to, co posiada światło”, „materia świetlista”, „światło słoneczne”, „światło dzienne”. Niekiedy odnoszono się do słońca mianem Eguzki Amandrea – „Babcia Słońce”. Istnieje teoria, według której wszystkie nazwy słońca są w istocie eufemizmami, gdyż tabu nie pozwalało nazywać słońca wprost.