Wyjechał na krótki staż naukowy do Danii, w 1939 podjął obowiązki sekretarza redakcji „Przeglądu Socjologicznego”. Po wybuchu II wojny światowej powrócił do rodzinnej wsi. Uczestniczył w podziemnym ruchu ludowym, prowadził tajne nauczanie i przewodniczył delegaturze Polskiego Komitetu Opiekuńczego w Grodzisku Dolnym, a oficjalnie pracował jako fotograf.
W lutym 1945 razem z żoną i córką osiadł w Poznaniu, gdzie został zatrudniony w Wojewódzkim Urzędzie Ziemskim, a od maja 1946 r. w Instytucie Naukowo-Wydawniczym Ruchu Ludowego „Polska”. Jesienią 1945 ukończył studia socjologiczne na Wydziale Humanistycznym Uniwersytetu Poznańskiego na podstawie pracy magisterskiej pt. „Biedota wiejska w strukturze społecznej wsi”, przygotowanej na seminarium prof. Tadeusza Szczurkiewicza. Doktorat z socjologii uzyskał w lipcu 1947 w oparciu o rozprawę „Ruchliwość społeczna wsi małopolskiej”, napisaną u tego samego promotora.
Od 1947 pracował jako adiunkt w Katedrze Socjologii Wydziału Humanistycznego UP, a po likwidacji placówek i studiów socjologicznych został w 1951 przeniesiony do Katedry Historii Gospodarczej Wydziału Filozoficzno-Historycznego UP.