Celem Zaorskiego było zestawienie utopijnych ideałów komunizmu oraz drastycznych skutków realizacji tego systemu. Ponieważ reżyser był przekonany, że odtwarzający rolę Wiktora Zbigniew Zapasiewicz zagrał komunistę „świetnie”, skupił się na ćwiczeniu aktorskim Magdy Teresy Wójcik, dotychczas specjalizującej się w teatralnych monodramach. Zdjęcia do filmu kręcono w Łodzi, Sieradzu i Warszawie.
W trakcie prac nad filmem zarządzony został stan wojenny, w wyniku czego film Zaorskiego, już po ukończeniu, otrzymał pięcioletni zakaz rozpowszechniania. Matka Królów miała swoją spóźnioną premierę w marcu 1987 roku, zdobywając pięć statuetek na Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych, w tym dla najlepszego filmu; równocześnie była doceniana za granicą, otrzymując między innymi Srebrnego Niedźwiedzia na 38. MFF w Berlinie.
Odbiór Jak relacjonował Aleksander Jackiewicz w 1987 roku, Matka Królów weszła początkowo na ekrany tylko jednego kina („Wars” w Warszawie), gdzie mimo to przez kilka miesięcy była wyświetlana „przy pełnej widowni”;