Jerzyk (zwyczajny) (Apus apus) – gatunek średniego ptaka wędrownego z rodziny jerzykowatych (Apodidae). Zamieszkuje niemal całą Europę, dużą część Azji oraz północną Afrykę. Zimuje w południowej połowie Afryki.
W Polsce średnio liczny ptak lęgowy, miejscami liczny. Występuje na terenie całego kraju – najliczniej w dużych miastach. W niektórych częściach kraju, głównie na wschodzie Polski oraz na Mazurach, gnieździ się też w starych lasach (Puszcza Knyszyńska, Puszcza Białowieska, Puszcza Augustowska, Wielkopolski Park Narodowy), a na południu – w skalistych partiach gór: Tatr, Karkonoszy i Gór Bystrzyckich oraz w Ojcowskim Parku Narodowym.
Taksonomia Po raz pierwszy zgodnie z zasadami nazewnictwa binominalnego gatunek opisał Karol Linneusz w 1758 w 10. wydaniu Systema Naturae na podstawie holotypu ze Szwecji. Autor nadał gatunkowi nazwę Hirundo Apus. Międzynarodowy Komitet Ornitologiczny (IOC) umieszcza jerzyka w rodzaju Apus. Wyróżnia 2 podgatunki. Jerzyk tworzy klad z siedmioma innym gatunkami jerzyków: brązowym (A. niansae), brunatnym (A. bradfieldi), afrykańskim (A. barbatus), klifowym (A. berliozi), jednobarwnym (A. unicolor), wyspowym (A. alexandri) i bladym (A. pallidus). Niektórzy autorzy uznawali jerzyka za jeden gatunek wraz z brązowym, jednobarwnym i afrykańskim.