W latach 60. i 70. wzrosła niechęć wśród mieszkańców Wysp Gilberta (obecnie Kiribati) i Lagunowych (obecnie Tuvalu). Różnice wynikały m.in. z trudności dostępu do szkolnictwa i pracy dla mieszkańców Wysp Lagunowych. Kiedy na terenach przyszłego Tuvalu pojawiały się plany stworzenia osobnego państwa, Lauti momentalnie porzucił swoją funkcję w branży fosforytowej (opuścił niepodległe już Nauru w 1974 roku). W wyborach do zgromadzenia prawodawczego Wysp Gilberta i Lagunowych został wybrany ze swojego atolu Funafuti. W tym samym roku, mieszkańcy Wysp Lagunowych opowiedzieli się w referendum za odłączeniem się od Wysp Gilberta (aż 93% ludności była za tym rozwiązaniem). W październiku 1975 Wyspy Lagunowe odłączyły się od Wysp Gilberta (oficjalnie nastąpiło to 1 stycznia 1976), a Lauti został naczelnym ministrem a także ministrem spraw wewnętrznych (od 2 października 1975). Ponownie wybrano go na to stanowisko we wrześniu 1977.