Wolne Państwo Kongo () – królestwo w środkowej Afryce, istniejące w latach 1885–1908 i będące prywatną własnością Leopolda II – króla Belgów, leżące na terenie dzisiejszej Demokratycznej Republiki Konga.
Olbrzymie, liczące ponad 2 000 000 km², terytorium zostało oddane pod władzę Leopolda II podczas konferencji w Berlinie, regulującej sprawy kolonizacji Afryki i obradującej w latach 1884–1885. Stało się tak za sprawą wieloletnich starań belgijskiego króla, który sfinansował wiele wypraw handlowych i badawczych (w tym podróżnika Henry’ego Mortona Stanleya) w głąb kontynentu afrykańskiego oraz prowadził aktywną akcję dyplomatyczną w Europie i Stanach Zjednoczonych. Zgodnie z postanowieniami tej konferencji, w skład Wolnego Państwa Kongo przejściowo (1894–1910) włączono enklawę Lado, leżącą na zachodnim brzegu górnego Nilu.
Pod patronatem Leopolda w Wolnym Państwie Kongo działalność prowadzić miały towarzystwa misjonarskie i filantropijne, handel miał zostać otwarty dla wszystkich zainteresowanych. Szybko się jednak okazało, iż realną władzę w kolonii sprawują zależne od króla spółki handlowe eksploatujące dorzecze Kongo. Prowadziły one rabunkową gospodarkę przy pozyskiwaniu kauczuku i kości słoniowej, swe zyski opierając na przymusowej pracy tubylców.