Rozwój osady rozpoczął się od 1790 roku, kiedy koło osady górmistrz pruskiego Urzędu Górniczego Salomon Izaac z Brabantu znalazł pokłady węgla kamiennego o grubości 1 metra. Rok później z powstałej kopalni wydobyto już 120 ton węgla. Władze pruskie kontynuowały tutaj prace poszukiwawcze, które sprawiły, że losy pawłowian będą związane na dobre i złe z pracą w pobliskich kopalniach, powstających fabrykach oraz rolnictwie.
Od roku 1830, tj. od złączenia się obydwu kolonii, urzędowa nazwa gminy brzmi Pawłów. Liczył on wtedy 42 domostwa i 204 mieszkańców. W połowie XIX w. obok Pawłowa powstała osada Diebsdorf – „wieś złodziei”, która to nazwa łączyła się podobno z profesją jej niektórych mieszkańców. Mieszkańcy Pawłowa, wstydząc się takiej opinii zmienili nazwę osady na Libsdorf – „wieś miłości”, która z czasem została wchłonięta w rozszerzający się Pawłów. Jedynymi zakładami w Pawłowie były: kopalnia gliny i cegielnia, założone w 1845 r. (zasypana w latach 1970.) oraz niewielka kopalnia węgla kamiennego, powstała w 1853 r. na terenie Pawłowa Dolnego. Powstające miejsca pracy sprawiły, że w roku 1870 mieszkało na terenie gminy już 935 osób. Gwałtowny rozwój przemysłu w sąsiednich gminach Makoszowach, Zabrzu, Bielszowicach dawał prace mieszkańcom gminy i nowym osadnikom.