Zapowiadała również niektóre charakterystyczne cechy późniejszego konfliktu, między innymi prowadzenie nalotów wymierzonych w ludność cywilną.

W Hiszpanii już od końca XIX wieku istniała tradycja masowych wystąpień przeciwko silnie zakorzenionym dyktaturom wojskowym, która przetrwała do lat 30. XX wieku. Wśród nich znajdowały się ruchy sprzeciwiające się rządom generałów Juana Prima oraz Miguela Primo de Rivery. W latach 30. ruchy te przekształciły się w szerokie mobilizacje antyfaszystowskie, szczególnie silne w Kraju Basków. Ich działalność nasiliła się przed wybuchem i w trakcie hiszpańskiej wojny domowej. Po stronie republikańskiej przeciwko siłom generała Francisco Franco walczyły m.in. republikański rząd i armia, związane z Komunistyczną Partią Hiszpanii (PCE) (MAOC), Brygady Międzynarodowe, Partia Robotnicza Zjednoczenia Marksistowskiego (POUM), anarchistyczne milicje, w tym , a także autonomiczne władze Katalonii i Kraju Basków.