Stopy z pamięcią kształtu (SMA, z ) – materiały inteligentne, w których zachodzi odwracalna, termosprężysta przemiana martenzytyczna lub zmiana orientacji krystalicznej martenzytu pod wpływem zewnętrznego pola magnetycznego.
Ogólne informacje Wyróżnia się dwa główne typy efektów pamięci kształtu ze względu na zjawisko je indukujące: odwracalna przemiana martenzytyczna indukowana cieplnie zmiana orientacji krystalicznej martenzytu indukowana zewnętrznym polem magnetycznym (MFIS).
Najczęściej wykorzystywanymi materiałami z pierwszej grupy są stopy Ni-Ti, Cu-Al i Cu-Zn-Al. Określa się je wspólnym mianem termosprężystych stopów z pamięcią kształtu (TSMA). Z drugiej grupy najczęściej wykorzystywany jest stop Ni-Mn-Ga. Tego typu materiały nazywa się magnetycznymi stopami z pamięcią kształtu (MSMA) lub ferromagnetycznymi stopami z pamięcią kształtu (FSMA).
Historia W 1932 roku szwedzki naukowiec Arne Őlander opublikował pracę dotyczącą niezrozumiałego sprężystego zachowania stopu Au-Cd w temperaturze pokojowej.