Na początku badania nad polską sztuką ludową były inicjowane przez indywidualnych badaczy. W 1902 r. w krakowskim Muzeum Narodowym powstała pierwsza wystawa Towarzystwa Polska Sztuka Stosowana, na której można było podziwiać różnorodną twórczość chłopstwa (ceramikę, skrzynie, hafty).

Po II wojnie światowej sztuką ludową zaczęli zajmować się etnografowie. W 1946 r. została założono pod nazwą Państwowy Instytut Badania Sztuki Ludowej placówkę, której zadaniem było naukowe badanie i opracowywanie całokształtu sztuki ludowej. Instytut dzielił się na pięć sekcji, z których trzy (sekcja plastyki, zdobnictwa i budownictwa) zajmowały się zagadnieniami plastyki ludowej. Jako organ naukowy instytutu został założony miesięcznik „Polska Sztuka Ludowa (współcześnie: „Konteksty”), redagowany początkowo przez założyciela i pierwszego dyrektora Instytutu Józefa Grabowskiego, a po jego ustąpieniu przez Tadeusza Zyglera.