26 września 2011 papież Benedykt XVI mianował go arcybiskupem metropolitą lubelskim. Ingres do Archikatedry św. Jana Chrzciciela i św. Jana Ewangelisty w Lublinie odbył 22 października 2011. Jako arcybiskup metropolita lubelski objął urząd wielkiego kanclerza Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II. 29 czerwca 2012 otrzymał z rąk papieża paliusz. W 2019 zwołał III Synod Archidiecezji Lubelskiej.
W strukturach Konferencji Episkopatu Polski był w latach 2004–2006 członkiem Rady ds. Apostolstwa Świeckich. Od 2004 do 2007 pełnił funkcję delegata ds. Ruchu Światło-Życie. W czerwcu 2007 został wybrany sekretarzem generalnym Episkopatu Polski, stanowisko zajmował od sierpnia 2007 do listopada 2011. Jednocześnie z urzędu wszedł w skład Rady Stałej oraz Komisji Wspólnej Przedstawicieli Rządu RP i KEP. Decyzją papieża Benedykta XVI na czas sekretarzowania został zwolniony z obowiązku rezydencji w diecezji tarnowskiej oraz wykonywania zadań biskupa pomocniczego diecezji. Jako sekretarz generalny przyczynił się do opracowania nowego statutu KEP, podpisania nowych porozumień z Telewizją Polską i Polskim Radiem, a także do zawarcia ugody między Polskim Autokefalicznym Kościołem Prawosławnym a Kościołem greckokatolickim w Polsce w sprawie powrotu niektórych dóbr spornych.