Rozwijała się edukacja, prowadzona głównie przez zakony. Dominującą rolę zyskali jezuici. Liczne szkoły prowadzili również pijarzy i teatyni. Ożywioną działalność prowadził Jan Chrzciciel de la Salle. Obok uniwersytetów zaczęły powstawać towarzystwa naukowe (Académie Française, The Royal Society).
Istniała również filozofia elitarna, którą kształtowały wybitne indywidualności. Blaise Pascal przedstawiał człowieka jako trzcinę najwątlejszą w przyrodzie, ale trzcinę myślącą i dowodził, że opłaca się wierzyć w Boga (zakład Pascala). Dla panteisty Barucha Spinozy wszystko było częścią Boga. Dominikanin Tommaso Campanella, czterokrotnie oskarżany o herezję włoski filozof, teolog i poeta, doradca kardynała A.J. de Richelieu, przedstawił w swoim traktacie La città del Sole (1602, wydanie polskie pod tytułami Państwo Słońca, 1954, i Miasto Słońca, 1955), napisanym w formie dialogu filozoficzno-politycznego, utopijną koncepcję państwa idealnego kierowanego przez uczonych. Pierwotnie traktat autor napisał w języku włoskim, ale w roku 1613 dokonał przekładu na łacinę i ta wersja została wydana w 1623 roku pod tytułem Civitas solis poetica. Idea reipublicae philosophicae.