Norma dyspozytywna należy do systemu prawa, lecz przewiduje możliwość ukształtowania przez uprawnione podmioty odmiennej regulacji ich sytuacji.
Normy-reguły, normy-zasady i normy programowe
W zależności od sposobu wyznaczania zachowania i funkcji w systemie wyróżnia się także normy-reguły, normy-zasady oraz normy programowe.
Normy-reguły wyznaczają zachowanie w sposób stosunkowo jednoznaczny. Normy-zasady są normami uznawanymi za szczególnie doniosłe dla systemu prawnego i mogą wpływać na interpretację oraz stosowanie innych norm. Pojęcie zasady prawa jest jednak wieloznaczne i nie każda „zasada” występująca w dyskursie prawniczym jest normą prawną.
Normy programowe nakazują realizowanie określonego celu albo dążenie do określonego stanu rzeczy, pozostawiając adresatowi pewien zakres wyboru środków służących realizacji tego celu.
Nakaz, zakaz, zezwolenie i uprawnienie
W prawoznawstwie występują różne sposoby ujmowania modalności normatywnych. W niektórych klasyfikacjach wyróżnia się normy nakazujące, zakazujące, zezwalające i uprawniające.