Szkoleniem aktywistów PPR tworzących Grupę Inicjatywną m.in. w specjalnym ośrodku w miejscowości Puszkino pod Moskwą, zajmował się Ludowy Komisariat Spraw Wewnętrznych (NKWD)Szkoleniem politycznym zajmował się m.in. Jakub Berman, Anna Sobór-Świderska, Jakub Berman. Biografia komunisty, IPN, Warszawa 2009, s. 65.. Działalność PPR podlegała kierowniczym czynnikom w Moskwie, ze względów taktycznych formalnie nie była związana z Międzynarodówką Komunistyczną w okresie jej istnieniaPiotr Gontarczyk, Polska Partia Robotnicza. Droga do władzy 1941–1944, Warszawa 2003, s. 99.„The Diary of Georgi Dimitrov 1933–1949” Introduced and edited by Ivo Banac, Yale University Press, New Haven & London 2003, , s. 192.. Gwardia Ludowa została utworzona przez Polską Partię Robotniczą jako jej organizacja wojskowa. Zdaniem krytyków z ruchu socjalistycznych, nazwa GL stanowiła kopię nazwy istniejących od X. 1939 oddziałów wojskowych PPS – Gwardii Ludowej PPS-WRN. Depesza Centralnego Kierownictwa WRN do Komitetu Zagranicznego PPS z 22 czerwca 1942 r. stwierdzała: Przy czym komuniści działają z całą swoją znaną perfidią: np. dla swoich formacji przyjęli nazwę „Gwardii Ludowej”, który to tytuł noszą nasze oddziały wojskowe zorganizowane w ramach Siły Zbrojnej w Kraju.