Jedna z nich, to przyznanie wszystkim mieszczanom (ściśle osobom mającym ius civile) prawa do główszczyzny szlacheckiej, co dotyczyło Torunia i Gdańska (1627). Druga możliwość, zdarzająca się częściej, przejawiała się podziałem mieszczan, z których jedni mieli główszczyznę plebejską, inni zaś główszczyznę szlachecką. Pierwsi, to zwyczajni mieszczanie, drudzy to członkowie rady i ławy miejskiej (w Krakowie także dla ławników sądu wyższego prawa niemieckiego na zamku), jak to było w miastach, którym takie uprawnienia konstytucje nadawały — Kraków i Poznań (1581), Lwów i Warszawa (1588), Przemyśl i Krosno (1589), Łęczyca (1609), Piotrków, Lublin, Kalisz, Przasnysz (1611), Gniezno (w r. 1616, bo porównane zostało z prawami Poznania). Na Litwie takie prawa miało Wilno (1678). Józef Rafacz, Dawne polskie prawo karne : część ogólna, Warszawa – Lublin 1932, s. 187Podobnie III Statut Litewski w razie zranienia czy zabójstwa na równi ze szlachtą traktował ochrzczonych Żydów (rozdział 12 artykuł 7 zdanie ostatnie) co było źródłem mylnych przypuszczeń jakoby nadawał im szlachectwo. Za pozostałych Żydów płacono główszczyznę plebejską. Rafacz, loc. cit.. W prawie miejskim kobietom przysługiwały stawki o połowę niższe.