Leon Barszczewski (, ur. 20 lutego 1849 w Smile, zm. 22 marca 1910 w Częstochowie) – polski topograf, geolog, etnograf, archeolog, przyrodnik, glacjolog, badacz kultury Środkowej Azji, pułkownik armii Imperium Rosyjskiego.
thumb|220px|Leon Barszczewski (zdjęcie z Samarkandy, 1876–1897) mały|Leon Barszczewski, autoportret (ok. 1904-1906) thumb|Grób L. Barszczewskiego na Starych Powązkach w Warszawie
Życiorys Pochodził ze szlacheckiej rodziny wywodzącej się z rejonu Suwałk, która po ok. 1825 opuściła Podlasie. Rodzice Szymon i Adelajda z Nowickich przenieśli się najpierw do miejscowości Aleksandrowka (gm. Ananiw, Ukraina Naddnieprzańska), a później w rejon Białej Cerkwi. Tam w młodym wieku, po przedwczesnej śmierci rodziców, przeniósł się do starszej siostry (starsi bracia skazani za udział w powstaniu styczniowym zmarli lub zaginęli w czasie uwięzienia) do Czerkas niedaleko Kijowa.