Osada rozwijająca się wokół śluz łączących Kanał Rideau z rzeką Ottawa przyjęła wkrótce nazwę od nazwiska swego założyciela – BytownBarański Mirosław J.: Śluzy Kanału Rideau w Ottawie, w: „Na Szlaku. Magazyn turystyczno-krajoznawczy” R. XXVIII, nr e-98 (294), grudzień 2014., wyd. Oddział Wrocławski PTTK, s. 23-25.. Miasteczko szybko stało się ważnym ośrodkiem gospodarczym i punktem transportowym. W 1855 nazwa miasta została zmieniona na obecną.
31 grudnia 1857 królowa Wiktoria wybrała Ottawę na nową stolicę Kanady. Położona relatywnie daleko od dużych, przemysłowych miast Stanów Zjednoczonych jako jedyna z kandydatów (pozostali – Kingston, Montreal, Quebec i Toronto) nie była zdominowana przez kulturę angielską lub francuską. Ponadto stanowiła kompromis pomiędzy dwoma największymi miastami Kanady, Montrealem i Toronto.
Dalszy rozwój Ottawy był skutkiem rozrostu administracji centralnej. W 1916 miał miejsce pożar parlamentu w Ottawie i w 1922 zbudowano Parliament Hill lub Colline du Parlement.