Na studia powrócił po zakończeniu II wojny światowej.
W latach 1937–1938 odbył Dywizyjny Kurs Podchorążych Rezerwy w Grodnie, który ukończył ze stopniem podporucznika.
Studiował na Wydziale Wychowania Muzycznego (ukończył w 1948) oraz na Wydziale Kompozycji i Teorii Muzyki (ukończył 1951) Państwowej Wyższej Szkoły Muzycznej w Katowicach, gdzie studiował teorię i pedagogikę muzyki; ukończył również prawo w Wyższej Szkole Ekonomicznej w Katowicach (1949) oraz Wydział Filozoficzno-Historyczny Uniwersytetu Jagiellońskiego (1952) w zakresie muzykologii. W 1962 obronił pracę doktorską, w 1975 habilitacyjną (na Uniwersytecie Adama Mickiewicza w Poznaniu); od 1991 z tytułem profesora.
Brał udział w kampanii wrześniowej, a następnie w ruchu oporu na Górnym Śląsku.
Podczas II wojny światowej był w niewoli niemieckiej i radzieckiej, z których uciekł i wrócił na Śląsk. Działał w podziemnej organizacji antyfaszystowskiej.
W 1940 roku miał zostać wywieziony na roboty przymusowe, jednak ukrywając się, rozpoczął pracę jako pielęgniarz w Zakładzie im. św. Józefa dla osób upośledzonych umysłowo w Prószkowie k. Opola.