Chodakowskiego do Łukasza Gołębiowskiego z 13 (25) czerwca 1819 roku: „Do Szyrmy Lacha (ale poczciwego) pisałbym, tylko daremnie, bo on musi być koło Rajgrodu i Bakałarzewa. Zapewne przywiezie mi opisanie tych miejsc i góry jakiejś pięknej, o której mi często wspominał. Kochany to parawan – tłumacząc z ruskiego nazwisko Szyrmy”. To wówczas pewnie zebrał Lach Szyrma materiały do późniejszego artykułu o Górze Marcinowskiej. Napisał w nim: „Lud naokoło osiadły jest polski, mówiący dialektem ludu województwa augustowskiego i całego Mazowsza, i zdaje się być jednego z nim pochodzenia”. Poglądem tym wyprzedził o ponad 40. lat ustalenia historyków: niemieckiego – M. Toeppena i polskiego – Wojciecha Kętrzyńskiego. A dzięki zainteresowaniom etnograficznym znalazł się w gronie prekursorów romantyzmu. Zachował się też opis podróży z 1819 roku autorstwa samego Szyrmy. Umieściła go, podpisując kryptonimem K.L.S., Klementyna z Tańskich Hoffmanowa w swoim czasopiśmie Rozrywki dla Dzieci, przedrukowane później w jej Dziełach 1975 t.5. Niestety, opis urywa się na Węgoborku (Węgorzewie), z którego Szyrma wyruszył pieszo w strony rodzinne. Warto dodać, iż z popularną wówczas pisarką łączył go bliski związek (spotkania, korespondencja). Z 1819 roku pochodzi jego przeróbka Lenory Bürgera.