Antoni Jakub Wiśniewski, inna forma nazwiska: Wiśniowski, pseud. i krypt.: A. W.; A. W. S. P.; Antonius a S. Samuele; Carpophorus Philalethes (Karpoforus Filaletes); X. A. W. S. P., (ur. 22 lipca 1718 w Smogulcu, województwo łęczyckie, zm. 14 marca 1774 w Podolińcu) – fizyk, matematyk, teolog, pedagog, filozof, dramatopisarz, tłumacz, wydawca kalendarzy, wykładowca Collegium Nobilium pijarów w Warszawie (rektor w latach 1759–1761), pijar (od 1765 roku prowincjał zakonu). Uważany za prekursora filozofii oświeceniowej w Polsce.
Życiorys Pierwsze nauki pobierał w Łęczycy, a następnie u pijarów w pobliskim Łowiczu. W roku 1736 wstąpił do zgromadzenia pijarów w Podolińcu, gdzie przyjął imię Antoniego od św. Samuela (imię chrzestne: Jakub). Wkrótce potem objął posadę nauczyciela gramatyki i składni w nowicjacie (Łowicz). W latach 1740–1741 nauczał poezji, a w 1742 filozofii w Warszawie. Rok później (1743) podjął w Warszawie studia teologiczne, pełniąc jednocześnie funkcję podprefekta. W roku 1744 wykładał poetykę w Collegium Nobilium, a 2 lata później (1746) dodatkowo fizykę.