nazwisko używane, które w dokumentach tożsamości widnieje pod nazwiskiem głównym (wpisanym w akcie urodzenia).

O zmianę nazwiska mogą ubiegać się, poza obywatelami danego państwa, także cudzoziemcy nieposiadający obywatelstwa żadnego państwa, jeżeli posiadają w kraju składania wniosku miejsce stałego pobytu oraz cudzoziemcy, którzy uzyskali w danym państwie status uchodźcy.

Ustawodawcy Polski, Austrii, Danii, Hiszpanii, Holandii, Niemiec, Portugalii, Włoch, Francji, Węgier i Szwecji przewidzieli katalogi przypadków, w których urzędy mają podstawę do odrzucenia lub wydania zezwolenia na zmianę imienia lub nazwiska. Najczęściej pojawiające się ustawowe powody umożliwiające dokonanie zmiany: zawarcie związku małżeńskiego, rozwód, uznanie ojcostwa, przysposobienie, ośmieszające lub nieprzyzwoite brzmienie dotychczasowego nazwiska dotychczasowe nazwisko działa na szkodę danej osoby wnioskodawca chce otrzymać nazwisko swojego partnera dodanie innego nazwiska do noszonego

Odmowa wydania zgody dotyczy przede wszystkim wniosków o zmianę na nazwisko historyczne, wsławione na polu nauki, kultury, polityki, mogące sugerować bezpośrednie pokrewieństwo ze znanym lub historycznym rodem.