Podział specjalny (podział do celów specjalnych) – podział administracyjny ustalony dla niezespolonej administracji państwowej (rządowej lub sądowej) w celu realizacji zadań nakładanych przez państwo. Podział ten może opierać się na zasadniczym podziale administracyjnym państwa, jednakże najczęściej go ignoruje, przedkładając praktyczne względy sprawności zarządzania nad faktyczny przebieg granic jednostek podziału administracyjnego. Główną przesłanką takiego stanu rzeczy jest bowiem nieadekwatność zasadniczego podziału terytorialnego kraju w stosunku do potrzeb danej sfery administracjiPodstawy prawa w gospodarce, str. 25. Podział ten zatem uwzględnia konkretne, specjalistyczne potrzeby określonych resortów (tzw. administracji specjalnej): prokuratury, administracji sądowej, skarbowej (np. izby skarbowe), celnej, morskiej (urzędy morskie), górniczej (urzędy górnicze), żeglugi śródlądowej, statystyki państwowej (urzędy statystyczne), lasów państwowych (nadleśnictwa), Straży Granicznej czy wojska (sztaby, wojskowe komendy uzupełnień, przed 1939 Okręgi Korpusu).