Pod zaborami W 1772 r., w wyniku I rozbioru Polski, Grudziądz przeszedł pod panowanie pruskie, trwające do 1920 r. Prusacy zlikwidowali starostwo, a podupadający zamek i folwarki przejęło państwo. Ostatni starosta, Stanisław August von der Goltz pobrał sowite odszkodowanie i zachował majątek Wielkie Tarpno. mały|lewo|Wieża Klimek w XIX w. – jedyna pozostałość zamku rozebranego przez Prusaków Rząd Prus aktywnie dążył do ożywienia gospodarczego nowych ziem i ich szybkiej integracji z pruskim organizmem państwowym. W tym celu podejmowano akcje kolonizacyjne – do Grudziądza sprowadzono wielu osadników z Niemiec, dla których powstała kolonia domków jednorodzinnych na dawnym przedmieściu kwidzyńskim.
6 czerwca 1776 roku z rozkazu Fryderyka II rozpoczęto budowę potężnej twierdzy położonej na północ od miasta. Cytadela została poddana sprawdzianowi w czasie wojen napoleońskich w 1807 roku, kiedy została oblężona przez wojska hesko-polskie. Blokada twierdzy zakończyła się 24 czerwca 1807 roku w związku z podpisaniem rozejmu. Na mocy pokoju obszary znajdujące się na lewym brzegu Trynki (Wielkie Tarpno, Wielki Kuntersztyn, Mały Kuntersztyn, Tuszewo, przedmieście Toruńskie, Kalinka, Rządz, Strzemięcin) zostały przyłączone do Księstwa Warszawskiego.