Do końca okupacji w Lesie Szpęgawskim zginęło około 7 tysięcy ludzi, w tym pacjentów szpitala dla umysłowo chorych w Kocborowiez archiwum IPN: "Eutanazja – ukryte ludobójstwo pacjentów szpitali psychiatrycznych w Kraju Warty i na Pomorzu w latach 1939 - 1945". W ramach Akcji T4 zabito ok. 500 upośledzonych dzieci w szpitalu. W latach 1940–1944 zmarło 2842 pacjentów.
Okres Polski Ludowej (1945–1989) 6 marca 1945 – zdobycie miasta przez oddziały 116 korpusu armijnego 2 armii uderzeniowej 2 Frontu Białoruskiego. W walkach zginęło 26 żołnierzy radzieckich. Dla ich pamięci wzniesiono Pomnik Wdzięczności na ówczesnym pl. 1 Maja”Przewodnik po upamiętnionych miejscach walk i męczeństwa lata wojny 1939- 1945” Sport i Turystyka 1988, , str. 202. Zabudowa miasta została w 20% zniszczona. 1947 – Starogardzianie przenoszą uroczyście prochy ekshumowanych ofiar zbrodni z Lasu Szpęgawskiego oraz prochy śp. księdza prałata Henryka Szumana z Fordonu na cmentarz katolicki w mieście. 1949 – W mieście rozpoczęła działalność pierwsza szkoła świecka Towarzystwa Przyjaciół Dzieci. 1950 – Weszła w życie nowa urzędowa nazwa miasta: Starogard Gdański. mały|Pomnik Adama Mickiewicza 1956 – Powstało Zrzeszenie Kociewskie.