Kalendarium historii Starogardu Gdańskiego

mały|Rynek w Starogardzie Gdańskim Kalendarium historii miasta Starogard Gdański, położonego na Kociewiu na Pomorzu.

Początki 11 listopada 1198 – w dokumencie księcia pomorskiego Grzymisława po raz pierwszy pojawia się nazwa Starigrod. Gród wraz z całą okolicą książę ofiarował rycerzom zakonnym św. Jana. 1269 – Odnotowano nową wersję nazwy miasta: Stargarde. 1276 – W jednym z dokumentów zanotowano Staregarde. 1283 – Wzmianka o istnieniu młyna wodnego

Panowanie krzyżackie mały|Herb miasta z XIV w. mały|XIV-wieczny kościół św. Mateusza 1305 – Krzyżacy wykupili przygrodową osadę położoną na prawym brzegu rzeki. 1338 – Rozpoczęła się budowa obwarowań grodu. 1339 – Krzyżacy nadali Starogardowi herb. 1348 – Gród otrzymał chełmińskie prawo miejskie. 1360 - Joannici sprzedają Krzyżakom swoją część miasta. 1440 – Miasto przystąpiło do antykrzyżackiego Związku Pruskiego. 1454 – Przedstawiciele Starogardu złożyli hołd królowi polskiemu Kazimierzowi Jagiellończykowi. 1461 – Krzyżacy ponownie zajęli miasto. 1465 – Oblężenie Starogardu przez wojska królewskie, opisane w kronice Jana Długosza.

Okres I Rzeczypospolitej (1466-1772) 1466 – Załoga krzyżacka opuściła miasto. Starogard jako część tzw. Prus Królewskich wrócił pod panowanie królów polskich. 1484 – Wielki pożar zniszczył połowę miasta, w tym ratusz. 1514 – Budowa wodociągów według projektu Mikołaja Kopernika. 1525 – W Starogardzie zaczął się szerzyć luteranizm. 1557 – Protestanci przejęli świątynie katolickie w mieście. 1566 – Po raz pierwszy odnotowano nazwę miasta w formie Starogard. 1572 – W Starogardzie odbył się sejmik szlachty pomorskiej. 1599 – Katolicy odzyskali utracony kościół farny. 1600 – Spisany zostaje wilkierz starogardzki – zbiór praw miejskich. 1626–1629 – Miasto odczuło skutki wojny szwedzkiej. 1655 – Starogard okupowali Szwedzi. Opuścili miasto dwa lata później. 1749 – Pożar zniszczył południową część miasta. 1769 – Z inicjatywy Józefa Wybickiego, posła na Sejm Rzeczypospolitej, zawiązała się w Starogardzie konfederacja pomorska, jako część antyrosyjskiej konfederacji barskiej, w obronie całości granic Rzeczypospolitej. Starogard był pierwszym miastem na Pomorzu, które przystąpiło do ruchu barskiego. Wielu starogardzian zginęło w starciach z wojskami rosyjskimi (m.in. pod Kcynią) oraz w obronie Wawelu (1772).

Okres pod zaborami (1772-1918) 1772 – I rozbiór Polski, wojsko pruskie zajęło Starogard. Zaborcy pozostali w mieście 148 lat. 1792 – Kolejny wielki pożar niemal doszczętnie zniszczył miasto. thumb|Ratusz z XIX w. 1807 – Wojska generała Jana Henryka Dąbrowskiego zajęły na krótko miasto. 1818 - miasto staje się siedzibą powiatu. 1832 – Przez Starogard maszerowały kolumny powstańców listopadowych, udających się na emigrację, po upadku powstania. 1846 – Florian Ceynowa przygotował chłopski atak na garnizon pruski w Starogardzie. Wydarzenie to wyprzedziło europejską Wiosnę Ludów. 1862 – W Starogardzie powstała jedna z pierwszych na ziemiach polskich straż pożarna. 1880 – Powstanie gmachu ob. I Liceum Ogólnokształcącego. 1888 – Budowa gmachu późniejszej szkoły muzycznej mały|Pałac Wiechertów z XIX w. 1893 Rozpoczęła się budowa wielkiego kompleksu szpitala w Kocborowie Zbudowano pałac Wiechertów Przebudowa ratusza 1900 – Wzniesiono obecny gmach Urzędu Miasta 1903 – Starogardzkie siostry elżbietanki otrzymały własny „klasztorek”. mały|Hala użytkowana przez Polskie Towarzystwo Gimnastyczne „Sokół” w międzywojniu 1908 – W mieście zawiązało się gniazdo Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół”. 1918 – Rada Robotniczo-Żołnierska przygotowała miasto do przejęcia z rąk pruskich.

Czasy II Rzeczypospolitej (1920-1939) 29 stycznia 1920 – Wojska polskie, dowodzone przez generała Józefa Hallera, objęły Starogard w imieniu niepodległej Rzeczypospolitej. Do miasta przybył 65. pułk piechoty, zwany odtąd starogardzkim. 1923 – Starogard gościł prezydenta RP Stanisława Wojciechowskiego. 1925 Rozpoczął działalność Starogardzki Klub Sportowy Katastrofa kolejowa pod Starogardem Gdańskim 1926 – Do Starogardu przybył 2 Pułk Szwoleżerów Rokitniańskich, owiany legendą po pamiętnej szarży na okopy rosyjskie w 1915 roku (porównywanej do Somosierry, wielokrotnie opiewanej, m.in. w pieśni „Czerwone maki na Monte Cassino”). 1927 – Przybyły do stolicy Kociewia prezydent RP Ignacy Mościcki przyjął honory króla kurkowego Bractwa Strzeleckiego. Prezydent ponownie odwiedził Starogard w roku 1929. thumb|Kościół św. Wojciecha zbudowany w latach 1936–1939 1928 – ukazała się pierwsza polska monografia Starogardu – „Królewskie miasto Starogard – stolica Kociewia”. Jej głównym autorem był pierwszy po zaborach polski burmistrz miasta – Jan Buchholz, współautorem Andrzej Szklarski. 2 września 1939 – początek okupacji niemieckiej. 12 września hitlerowcy dokonali pierwszej masowej egzekucji Polaków. Do końca okupacji w Lesie Szpęgawskim zginęło około 7 tysięcy ludzi, w tym pacjentów szpitala dla umysłowo chorych w Kocborowiez archiwum IPN: "Eutanazja – ukryte ludobójstwo pacjentów szpitali psychiatrycznych w Kraju Warty i na Pomorzu w latach 1939 - 1945". W ramach Akcji T4 zabito ok. 500 upośledzonych dzieci w szpitalu. W latach 1940–1944 zmarło 2842 pacjentów.

Okres Polski Ludowej (1945–1989) 6 marca 1945 – zdobycie miasta przez oddziały 116 korpusu armijnego 2 armii uderzeniowej 2 Frontu Białoruskiego. W walkach zginęło 26 żołnierzy radzieckich. Dla ich pamięci wzniesiono Pomnik Wdzięczności na ówczesnym pl. 1 Maja”Przewodnik po upamiętnionych miejscach walk i męczeństwa lata wojny 1939- 1945” Sport i Turystyka 1988, , str. 202. Zabudowa miasta została w 20% zniszczona. 1947 – Starogardzianie przenoszą uroczyście prochy ekshumowanych ofiar zbrodni z Lasu Szpęgawskiego oraz prochy śp. księdza prałata Henryka Szumana z Fordonu na cmentarz katolicki w mieście. 1949 – W mieście rozpoczęła działalność pierwsza szkoła świecka Towarzystwa Przyjaciół Dzieci. 1950 – Weszła w życie nowa urzędowa nazwa miasta: Starogard Gdański. mały|Pomnik Adama Mickiewicza 1956 – Powstało Zrzeszenie Kociewskie. Starogardzianie ufundowali pomnik Adama Mickiewicza. 1963 – Inauguracja corocznych Dni Kociewia. 1973 – Rozpoczęcie działalności Towarzystwo Miłośników Ziemi Kociewskiej. 1974 – Oddanie do użytku nowoczesnego szpitala rejonowego. 1978 – Powstanie klubu piłkarskiego Wierzyca Starogard Gdański. 1980 Fala strajków sierpniowych ogarnęła całe miasto. Powstał Międzyzakładowy Komitet Strajkowy. Powstanie Muzeum Ziemi Kociewskiej. 3 maja 1981 – z inicjatywy NSZZ Solidarność na Rynku odbyła się msza św. polowa w intencji Ojczyzny, na którą przybyło ponad 15 tysięcy mieszkańców miasta. 1983 – Z połączenia MDK i ZDK Polfa powstaje Starogardzkie Centrum Kultury.

Współczesność (po 1990 r.) 27 maja 1990 – Pierwsze po wojnie wolne wybory do samorządu terytorialnego. 1991 – Założono II Liceum Ogólnokształcące im. Ziemi Kociewskiej. 1993 – Rada Miejska powołuje na uroczystej sesji Komitet Honorowy Obchodów 800-lecia Starogardu. 1998 – Uroczyste obchody Jubileuszu 800-lecia miasta. 2006 – Nowym prezydentem miasta zostaje po raz pierwszy Edmund Stachowicz, kandydat lewicy. 22 kwietnia 2009 – Rada Miasta Starogard Gdański jednogłośnie przyjmuje uchwałę o powołaniu Młodzieżowej Rady Miasta Starogard Gdański. 2011 – Polpharma Starogard Gdański zdobywa Puchar Polski w koszykówce mężczyzn. 2012 – Pierwsze w historii miasta referendum nad odwołaniem prezydenta miasta Edmunda Stachowicza (bezskuteczne). 26 maja 2013 – spłonął zabytkowy, 6-kondygnacyjny młyn zbożowy. 2015 – otwarcie Galerii Neptun.

Przynależność państwowa mały|Urząd Miasta mały|Starostwo Powiatowe w Starogardzie Gdańskim Od czasu najstarszej zachowanej wzmianki Starogard znajdował się pod panowaniem następujących państw: 1198-1227 – 18px Księstwo Polskie 1227-1294 – 17px Księstwo Pomorskie (gdańskie) 1294-1295 – 18px Księstwo Polskie 1295-1305 – 18px Królestwo Polskie 1305-1454 – państwo zakonu krzyżackiego 1454-1461 – border|22px Korona Królestwa Polskiego 1461-1466 – państwo zakonu krzyżackiego 1466-1569 – border|22px Korona Królestwa Polskiego 1569-1772 – border|22px Rzeczpospolita, border|22px Korona Królestwa Polskiego 1772-1867 – border|22px Królestwo Prus 1867-1871 – border|22px Związek Północnoniemiecki, border|22px Królestwo Prus 1871-1919 – border|22px Rzesza Niemiecka, border|22px/ Królestwo Prus 1919-1920 – Rzesza Niemiecka 1920-1939 – Rzeczpospolita Polska 1939–1945 – Rzesza Wielkoniemiecka (okupacja wojenna) 1945-1952 – Rzeczpospolita Polska 1952-1989 – Polska Rzeczpospolita Ludowa od 1989 – Rzeczpospolita Polska

Zobacz też Starogard Gdański Herb Starogardu Gdańskiego Flaga Starogardu Gdańskiego Kociewie

Przypisy

Starogard Gdański Kategoria:Historia Starogardu Gdańskiego