Zatrzymany przez patrol NKWD podczas jednej z przepraw transgranicznych na Sanie w okolicach Olchowiec i zagrożony więzieniem – miał zadeklarować swoją współpracę i zaoferować Sowietom przekazywanie im informacji o umocnieniach granicznych tworzonych po stronie niemieckiej (inne źródło podało, że pod koniec lipca za namową znajomego podjął współpracę z NKWD, gdzie został zatrudniony we wrześniu 1940). Jako agent o pseudonimie „Orłowski” odpłatnie prowadził rozpoznanie niemieckich umocnień nad Sanem, w czym miała mu pomagać pracująca w tartaku Janina Praczyńska (jesienią 1940 została jego żoną), mająca rozeznanie względem przeznaczenia materiału drewnianego. Innymi współpracownikami Żubryda w akcjach wywiadowczych miał być ww. znajomy Szewczyk i m.in. Jadwiga Praczyńska, siostra Janiny. W nocy z 13 na 14 grudnia 1940 Żubryd wraz ze współpracownikami, używając podrobionego klucza, dostali się do Okręgowego Komisariatu Celnego w Sanoku, skąd zabrali ważne dokumenty – w tym listę pracowników pięciu punktów granicznych, które jeszcze w tym samym dniu dostarczyli Sowietom (miała to być najpoważniejsza akcja wywiadowcza Żubryda i jego grupy). Zagrożony aresztowaniem przez Gestapo, Żubryd wraz z żoną Janiną, 1 lutego 1941 przekroczył San, prosząc o protekcję. Oficer prowadzący kpt.
Źródło i licencja
Fragment artykułu Wikipedia — Antoni Żubryd · historia autorów.
Tekst: CC BY-SA 4.0. Wydzielono fragment z dłuższego artykułu.