Chałubińskiego w Zakopanem Juliusza Zborowskiego oraz krakowskiego konserwatora zabytków Bogdana Tretera 13 sierpnia 1937 roku sfinalizowana została wola wspomnianych darczyńców, następnie zaś, jeszcze wybuchem II wojny światowej zdążono wykonać pierwsze prace zabezpieczająceMuzeum Orawski Park Etnograficzny w Zubrzycy Górnej. Przewodnik, oprac. Leszek Janiszewski, Zubrzyca Górna 2019, s. 3-8..
Po zakończeniu wojny Bogdan Treter zlecił niezbędne prace zabezpieczające przy dworze Moniaków, lecz wraz z jego śmiercią (12.11.1945) opieka nad zabytkowym siedliskiem ustała i obiekty popadały w ruinę. Joanna z Łaciaków Wilczkowa zmarła 19 marca 1951 r. W niszczejącym dworze urządzono owczarnię.
Latem 1951 roku, po pierwszej wizycie w Zubrzycy Górnej, nowa konserwator zabytków w Krakowie Hanna Pieńkowska podjęła decyzję o konserwacji zabytkowej zagrody. Prowadziła ekipa budowlano-konserwatorska pod kierunkiem Jędrzeja Chowańca, majstra z Nowego Targu. Pomagała w nich miejscowa ludność, w tym późniejszy kierownik Andrzej Pilch. 11 września 1955 roku został otwarty Orawski Ośrodek Krajoznawczo-Turystyczny w Zubrzycy Górnej. Administrację powierzono PTTK, aby powiązać ruch turystyczny z działalnością kulturalną.