Strażnik polny (wojskowy) – urząd wojskowy w Rzeczpospolitej Obojga Narodów powstały na początku XVI w., oznaczający dowódcę najdalej wysuniętych placówek granicznych oraz hetmańskiego współpracownika współodpowiedzialnego za organizację przemarszu wojska.
Charakterystyka Strażnicy odpowiadali za zabezpieczanie wojska podczas marszów i postojów. Rozsyłali podjazdy, wystawiali czaty i podsłuchy wokół obozu, a także organizowali warty przy obiektach wymagających szczególnej ochrony. Do ich obowiązków należało również pilnowanie porządku i spokoju. Co szczególnie istotne, to właśnie oni najczęściej dowodzili strażą przednią maszerującej armii.
Urząd strażnika koronnego uformował się w ramach obrony potocznej, czuwającej nad bezpieczeństwem wschodnich granic. Z czasem strażnik polny stał się najbliższym pomocnikiem i zastępcą hetmana. Za panowania Zygmunta Starego wykształciły się w urzędy: centralny – strażnika polnego – oraz mianowanego przez hetmana strażnik wojskowego, zwanego też polnym.
Istniały dwa oddzielne urzędy strażników: dla Korony – strażnik polny koronny, i dla Wielkiego Księstwa Litewskiego – strażnik polny litewski. Od XVII w. funkcjonował także urząd strażnika wielkiego. W Wielkim Księstwie Litewskim urząd strażnika wielkiego litewskiego na wzór koronnego ustanowił w 1635 r. Władysław IV.