Zmienność przeciwciał – występowanie przeciwciał o znacznym stopniu zróżnicowania miejsc wiążących antygen (paratopów). Zmienność przeciwciał jest zjawiskiem nietypowym, bowiem jego podstawą są procesy genetyczne prowadzące do powstania genów całkiem nowych, nieobecnych w linii zarodkowej.
Zmienność przeciwciał wynika z trzech głównych mechanizmów: rekombinacji genów – spośród kilkuset genów wybierane są trzy, które łączą się przypadkowo tworzenia rejonów P – przed połączeniem genów tworzone są krótkie palindromowe sekwencje bazujące na sekwencjach obecnych w linii zarodkowej tworzenia rejonów N – przed połączeniem genów dodawanych jest kilka dodatkowych nukleotydów, tworzących nowe sekwencje, nieobecne w linii zarodkowej.
Oprócz tego, w określonych przypadkach, znaczącą rolę mogą odgrywać mutacje somatyczne oraz konwersja mitotyczna. Pierwszy z tych procesów jest istotny w zjawisku dojrzewania powinowactwa, drugi natomiast bywa głównym źródłem zmienności na przykład u ptaków.