Łaszczyński, Notatka biograficzna, w: E.Świeykowski: Pamiętnik Towarzystwa Przyjaciół Sztuk Pięknych w Krakowie 1954–1904, Kraków, 1905 – za: Maciej Masłowski: Maksymilian Gierymski i jego czasy, PIW, wydanie 2, Warszawa 1976, s.24 i 343, przypis 9. Później, w XX wieku usiłował ją rozwikłać autor monografii Maksymiliana, historyk sztuki Maciej Masłowski. W wywiadzie udzielonym w 1974, w stulecie śmierci Maksymiliana, dziennikarce „Expressu Wieczornego” Halinie Grubert, która wspomniała o „tajemnicy rodowej kładącej się tragicznym cieniem na życiu artysty i jego rodzeństwa” – powiedział: „może poznałbym ją, gdyby nie to, że raz w życiu spóźniłem się i to zaledwie o parę godzin. Osoba, która może by wyjaśniła tę tajemnicę, poszła do grobu. Była ją senator, pułkownikowa Macieszyna, dawna przyjaciółka rodziny Gierymskich. Umawiała się ze mną przez telefon: >>Wszystko Panu powiem o Maksie, o jego miłości i rodzinnej tragedii<<. Niestety nie zdążyła mnie przyjąć” – zob. „W 100-lecie śmierci – O Maksymilianie Gierymskim pierwszym w Polsce malarzu-realiście – rozmawiamy z Maciejem Masłowskim. Rozmawiała Halina Grubert, „Express Wieczorny”, 1974. Poniekąd potwierdzeniem przytoczonych wypowiedzi jest tragiczny los szczególnie ukochanej, starszej siostry Maksa Balbiny z Gierymskich Szeligowej – „Bini” (ur.