Dawne osiedla w Polsce – jednostki administracyjne o statusie osiedli, funkcjonujące w PRL w latach 1954–1972. Typ ten jednostki administracyjnej posiadał szerokie uprawnienia, w zasadzie równe uprawieniom miasta niewydzielonegoGajewski, M. (1964). Zmiany administracyjne miast i osiedli 1918–1963. GUS, Warszawa..
Historia W PRL podczas reformy administracyjnej z 1954 wprowadzono (obok miast) gromady w miejsce dotychczasowych gmin, jako podstawowe jednostki administracyjne kraju. Inną nowością było wprowadzenie wzorem radzieckim nowej kategorii jednostek administracyjnych jakimi były osiedla (odpowiednik radzieckich „посёлков городского типа”, czyli w tłumaczeniu „osiedli typu miejskiego”). Status osiedli był pośredni między wsią a miastem i otrzymywały go głównie tzw. miejscowości robotnicze, uzdrowiskowe i rybackie, które posiadały pewne cechy miejskie, a którym nie zdecydowano się na nadanie praw miejskich. W sumie powstały w Polsce 162 osiedla (160 w latach 50.), głównie na Górnym i Dolnym Śląsku. Wiele z nich otrzymało w późniejszych latach prawa miejskie, część przyłączono do sąsiednich miast, a część zaliczono do rzędu wsi.