Chociaż teoretycznie mogą obejmować także metody ilościowe, w praktyce są pojęciem używanym przede wszystkim przez naukowców stosujących metody jakościowe.
Badania terenowe w ekologii Przyjmuje się, że badania terenowe, w tym eksperymentalne są podstawowym źródłem wiedzy ekologicznej, służąc do weryfikacji tez wywiedzionych teoretycznie. Jednocześnie między badaniami terenowymi i teoretycznymi zachodzi sprzężenie zwrotne.
W zależności od warunków prowadzenia badań może być wymagane specjalne ubranie (np. wodery w przypadku badań środowiska wodnego nadającego się do brodzenia) lub sprzęt umożliwiający dotarcie do badanych obiektów (np. łódź). Mogą być również określane zasady BHP.
Badania terenowe w demografii ekologicznej Metody terenowe są wykorzystywane w badaniach z zakresu demografii – liczebności populacji i jej zagęszczenia. W przypadku niektórych kręgowców, osiadłych bezkręgowców i roślin naczyniowych możliwe jest bezpośrednie policzenie wszystkich osobników lub ich określonej frakcji, np. śpiewających samców ptaków. Częściej stosowane są metody pośrednie, kiedy liczone są wybrane osobniki populacji, a wynik taki pozwala na szacowanie całkowitej liczebności. Jedną z takich metod jest metoda kwadratów, w której liczy się osobniki w reprezentatywnych kwadratach.