Słowiańska wersja teorii mitu podstawowego, oparta na różnych danych etnograficznych i lingwistycznych, przedstawia Mokosz jako żonę Peruna. Zdradza go ona z Welesem, przez co Perun zabija dzieci Mokoszy. Sama teoria nie została w pełni uznana w nauce. Odrzucono również przypuszczenia, że Mokosz jest przedstawiona na Idolu ze Zbrucza i na północnorosyjskich haftach z XIX wieku. Teoria archeologa Borisa Rybakowa, że pierwotnie imię bogini brzmiało Makosz, nie została poparta przez innych badaczy.
Imię i charakterystyka thumb|Imię Mokoszy oznacza połączenie ziemi z wodą, żyzną wilgoć. „” Fiodora Wasiljewa, 1872 W tekstach staroruskich imię bogini zapisane jest jako Mokošĭ (), Mokŭšĭ () – w dawnych tekstach majuskuły nie używano. Według Olega Trubaczowa forma powstała poprzez wtórną adideację i *kъšь ‘los’. Gramatycznie teonim Mokosz należy do rodzaju żeńskiego, z czego wnioskuje się, że bóstwo było konkretnie boginią. W starszych opracowaniach i późniejszych kronikach może pojawiać się jako bóstwo płci męskiej, ale ten wariant jest drugorzędny w stosunku do oryginału. Według najbardziej uzasadnionej etymologii teonim został utworzony metodą sufiksalną z prasłowiańskiego rdzenia *mok- oznaczającego ‘mokry’ z przyrostkiem *-ošь jak np. słowo pustosz.