Mokosz, w przeciwieństwie do Machy, nie była wojowniczką, ale od XVI wieku jej imię było używane jako określenie czarownic i uzdrowicieli, wskazując na możliwą funkcję prorokini. Irlandzka mitologia opowiada o owdowiałym wieśniaku, Cruinniucu, do którego pewnego dnia przybyła Macha pod postacią pięknej dziewczyny i bez słowa zaczęła opiekować się jego domem. Zaszła w ciążę z Cruinniucem i od tego momentu w ich domu panował dobrobyt. Później, w wyniku złamania nakazu, Macha mówi Cruinniucowi, że złamał umowę, więc opuszcza go i przeklina miejscowych mężczyzn, aby doświadczali bólów porodowych przez pięć dni i cztery noce przez dziewięć pokoleń. Ten pogląd na Macha jako wróżkę domową koreluje z danymi etnograficznymi o Mokoszy jako duchu domowym.
Przestarzałe i wątpliwe etymologie Slawista wysunął hipotezę pochodzenia teonimu na podstawie paraleli z językami bałtyckimi. Jego zdaniem teonim Mokosz ma odpowiednik w języku litewskim w słowach makstýti ‘tkać’; mèksti ‘robić na drutach’; mãkas ‘torebka’, związany z rosyjskim ‘woreczek, torebka’, a zatem w języku prasłowiańskim teonim pochodzi od *mokos- ‘przędzenie’, ‘tkanie’.