Stosunek papiestwa do sprawy polskiej był wykładnią układu sił pomiędzy Stolicą Apostolską a silniejszymi sąsiadami Polski – cesarstwem rosyjskim, królestwem Prus i Świętym Cesarstwem Rzymskim Narodu Niemieckiego (od 1806 cesarstwem austriackim).
Powstanie listopadowe Papież Grzegorz XVI uznał polskie powstanie z 1830 przeciwko Rosji jako część rewolucji europejskiej mającej na celu obalenie legalnej władzy i potępił je. W swojej encyklice Cum primum ogłoszonej 9 czerwca 1832 napomniał polskich biskupów oraz duchowieństwo, aby podporządkowali się władzy zaborców oraz aby zachęcali do tego ludRudolf Fischer Wollpert: Leksykon papieży. Kraków: Znak, 1996, s. 159–160.Irena Koberdowa, Janusz Tazbir. Szkice z dziejów Papiestwa. Warszawa: Książka i Wiedza, 1989, s. 146.. Wkrótce potem uświadomiony przez doradców o faktycznych działaniach carskich, papież tłumaczył, że dał się oszukać dyplomacji i nigdy nie chciał potępić Polaków. Swoją encyklikę cofnął i przeprosił naród PolskiRudolf Fischer-Wollpert: Leksykon papieży. Kraków: Znak, 1996, s. 159–160, .