W okresie zaborów godność ta przypadła w Królestwie Kongresowym początkowo wielkiemu księciu Konstantemu Pawłowiczowi Romanowowi, a w kolejnych latach była ona noszona przez dyktatorów powstań: listopadowego (Józefa Chłopickiego, Michała Gedeona Radziwiłła, Jana Zygmunta Skrzyneckiego, Henryka Dembińskiego, Ignacego Prądzyńskiego, Kazimierza Małachowskiego, Macieja Rybińskiego, Jana Nepomucena Umińskiego i ponownie Macieja Rybińskiego) oraz styczniowego (Ludwika Mierosławskiego, Mariana Langiewicza, Wykonawczą Komisję Dyktatorską oraz Romualda Traugutta), z kolei poza Królestwem Kongresowym, podczas powstania krakowskiego w 1846 r. dyktator powstania Jan Tyssowski powołał na funkcję Naczelnego Wodza Wojsk Polskich Erazma Skarżyńskiego, a w trakcie powstania wielkopolskiego w 1848 r. funkcję tę pełnił dyktator powstania Ludwik Mierosławski.
W okresie Królestwa Polskiego (1917–1918) stanowisko Naczelnego Dowódcy Wojsk Polskich pełnił początkowo Hans Hartwig von Beseler, a następnie – po krótkim okresie wakatu (kiedy pełnił je faktycznie Tadeusz Rozwadowski) – objął ją Józef Piłsudski.