thumb|upright=1.3|Europa okresu przedrzymskiego epoki żelaza: Kultura kurhanów zachodniobałtyjskich – archeologiczna kultura kurhanowa epoki brązu i wczesnej epoki żelaza, rozwijająca się od okresu halsztackiego do późnego okresu lateńskiego (ok. VI–I w. p.n.e.) na terenach północnego Mazowsza, Warmii, Mazur i Sambii.
Kryteria wydzielenia Podstawą wydzielenia w 1970 r. kultury kurhanów zachodniobałtyjskich były charakterystyczne techniki lepienia naczyń o dnach kulistych, kurhanowy obrządek pogrzebowy, system osadniczy oparty na budowie sieci osiedli obronnych i specyficzny typ gospodarki oparty na półdzikim wypasie stad zwierząt. Nazwa kultury pochodzi od charakterystycznego dla ludności tej kultury obrządku pogrzebowego.
Chronologia, geneza i zanik Wyodrębniono cztery fazy kultury kurhanów zachodniobałtyjskich.
Faza I obejmuje najstarszy okres Halsztat D (ok. 600 lat p.n.e.), zanik kultury łużyckiej (grupa warmińsko-mazurska). Górna granica tej fazy to okres kiedy pojawiają się kurhany z pochówkami umieszczonymi w prostokątnych kamiennych skrzyniach ok. IV w. p.n.e.
Faza II wydzielona na podstawie analizy porównawczej cech kulturowych, odpowiada wczesnolateńskiej fazie kultury pomorskiej (ok. 450–350 lat p.n.e.).