Płytko zalegające złoża eksploatowano nieomal z piwnic kamienic, stojących w centrum miasta. Największe wydobycie zanotowano w roku 1690, kiedy to z miejscowych kopalń uzyskano 29 ton srebra i 605 kg złota, a następnie w roku 1740, kiedy wyprodukowano tu 25 ton srebra i 680 kg złota.
W rozwoju techniki górniczej w Bańskiej Szczawnicy w XVIII w. wielkie zasługi położyli Matej Kornel Hell i jego syn Jozef Karol Hell. W 1735 r. kartograf i budowniczy Samuel Mikovíni założył tu pierwszą szkołę górniczą na Węgrzech. W roku 1763 szkołę przekształcono w Wyższą Szkołę Górniczą, a w 1770 w Akademię Górniczą (później: Akademię Górniczo-Leśną) – pierwszą wyższą szkołę górniczą w Europie i najstarszą dziś uczelnię techniczną na świecie.
Zabytki Bańska Szczawnica jest jednym z najbogatszych w zabytki miast słowackich. Naliczono w nim 360 obiektów zabytkowych. W przeszłości było ich znacznie więcej, jednak stagnacja miasta w latach 1950-1970, a także brak koncepcji i środków na utrzymanie tak wielkiej liczby zabytków spowodowały, że w następnych latach niektóre z tych obiektów uległy całkowitej destrukcji, a inne na skutek niewłaściwych przebudów utraciły szereg cech zabytkowych. Rozpoczęta w 1976 roku "kompleksowa odnowa" zabytkowej zabudowy centrum miasta przyniosła wiele takich strat m.in.