Efekt Trommsdorffa (efekt żelu, efekt autoakceleracji) – zjawisko nagłego przyspieszenia reakcji polimeryzacji rodnikowej prowadzonej w masie monomeru (tj. bez udziału rozpuszczalników). Zjawisko to zwykle występuje w końcowym etapie polimeryzacji. Zjawisko to występuje w przypadku niemal wszystkich monomerów zdolnych do polimeryzacji rodnikowej w masie, choć jest szczególnie dobrze obserwowalne w przypadku poli(metaryklanu metylu) i jego pochodnych.

Nazwa pochodzi od nazwiska Ernsta Trommsdorffa, który opisał to zjawisko w roku 1948.

Zjawisko to powoduje: wyraźny wzrost średniej masy cząsteczkowej polimerów niezgodny z ogólnym równaniem zależności tej masy od stopnia przereagowania monomeru dla typowych reakcji łańcuchowych polimeryzacji niekorzystne odstępstwa od teoretycznie obliczonego stopnia polidyspersji otrzymanych polimerów efekty termiczne – nagły wzrost temperatury układu reakcji, który w skrajnych przypadkach może prowadzić nawet do eksplozji.