Lokacja na surowym korzeniu (łac. in cruda radiceElżbieta Dybek, Lokacje na prawie niemieckim in cruda radice w południowej części województwa krakowskiego w latach 1334 - 1434, w: Roczniki Humanistyczne tom XLI, zeszyt 2, (1993), passim.) – proces ulokowania wsi lub miasta, przeprowadzony w miejscu dotąd niezagospodarowanym i niezamieszkanym przez człowieka.
Przykładami takiego rozwiązania są takie ośrodki miejskie jak np. Waszyngton (USA), Nowa Stolica Administracyjna (Egipt), czy Dubaj (ZEA), a w Polsce takie miasta np. jak Zamość czy Łódź (rozwój osady włókienniczej po 1823 roku).
Charakterystyka W przeciwieństwie do naturalnie powstających na przestrzeni lat struktur miejskich, których rozwój był naznaczony przez wiele czynników historycznych i przyrodniczych, organizacja miejscowości na niewykorzystanym dotąd terenie niesie ze sobą możliwość odgórnego i dowolnego:
wyznaczenia planu ulicznego miasta, określenia miejskich stref zagospodarowania (np. dzielnic mieszkaniowych, przemysłowych czy rozrywkowych), miejsc użyteczności publicznej (np.