Kruszewska nawiązywała do dziewiętnastowiecznej myśli niepodległościowej, by skonfrontować ją z obrazem niepodległej Polski (wiersz Ojczyzna), pytała o przyczyny klęski powstań narodowych oraz o sens poniesionej ofiary. W kolejnych utworach od ogólnej idei zwracała się ku epizodom, drobnym zdarzeniom, które były pretekstem do budowania wierszowanej małej historii (Groszki, Łagowski, Odjazd, Joanna, Imieniny panny Salusi). Rozbudowane romantyczne obrazki zyskały bardziej refleksyjną formę w tomie Twarzą na zachód (Spacer po Paryżu, Dziady). W dramacie Wiatr, nawiązując do wątków zaczerpniętych z Wyspiańskiego, próbowała autorka wyjść poza listopadowe stereotypy. Mochnackiego sportretowała jako rewolucjonistę w walce z oskarżeniami o zdradę, rwącego się do działania, oddanego idei nowoczesnej Polski. Pomiędzy kwestie wypowiadane przez bohaterów dramatu wplotła własne przekonanie, że wolność jest wartością najwyższą.