Alpy Centralne rozdzielają Północne Alpy Wapienne i Południowe Alpy Wapienne od których różnią się budową geologiczną. Alpy Centralne stanowią 'rdzeń Alp'; w ich obrębie znajdują się najwyższe alpejskie szczyty. Część grani głównej Alp Centralnych, zarazem grani głównej całych Alp, między Dreiherrnspitze na wschodzie a Pass Lunghin na zachodzie, wyznacza dział wodny między zlewiskiem Morza Czarnego (dorzecze Dunaju) a zlewiskiem Adriatyku.
Na wschodzie najdalej wysunięte punkty znajdują się na Węgrzech w okolicach miast Sopron (Góry Soprońskie) i Kőszeg (Wzgórza Kőszeg).
Geologia Alpy Centralne zbudowane są ze starych, silnie zmetamorfizowanych skał (gnejsy, łupki mikowe, łupki krystaliczne), wydźwigniętych później na skutek ruchów tektonicznych. Wiek tych skał jest trudny do określenia na skutek daleko posuniętej metamorfizacji i stanowi przedmiot dyskusji. Wielu specjalistów uważa, że powstały one w erze paleozoicznej i wiążą ich powstanie z orogenezą kaledońską lub późniejszą orogenezą hercyńską. Niektórzy opowiadają się jednak za proterozoikiem, lub nawet za archaikiem twierdząc, że metamorfizacja i fałdowanie nastąpiły znacznie później w stosunku do pierwotnego sformowania osadów.